4/10/20

THE COMING OF (BWS’s) CONAN THE BARBARIAN!

Συμπλήρωνα τον δωδέκατο χρόνο της ηλικίας μου εκείνη τη μακρινή άνοιξη του 1978, όταν συνάντησα για πρώτη φορά τον μακρυμάλλη Κιμμέριο. Τον αντίκρισα σε όλη του την μεγαλοπρέπεια, με το γυμνό ξίφος στο υψωμένο χέρι, σε ένα μαγικό καλειδοσκόπιο που ένωνε τις αντανακλάσεις παράλληλων κόσμων. Την μαθητική δική μου εικόνα σε κάποιο διάλειμμα των γυμνασιακών μου υποχρεώσεων στην μικρή, επαρχιακή πόλη που μεγάλωσα, και την εικόνα του πολεμιστή στην άσβεστη πυρά της μάχης, κάπου στα σύνορα του Βάναχάιμ με την Ασγάρδη!

Εντυπωσιάστηκα! Ο νέος ήρωας δεν έμοιαζε με κανέναν άλλο πρωταγωνιστή των εικονογραφημένων περιοδικών που τότε γνώριζα, ενώ ταυτόχρονα αποτελούσε την φυσική συνέχεια του οικείου κόσμου των ιστοριών της παιδικής μου ηλικίας. 

Οι 19 σελίδες της ελληνικής έκδοσης του 1978, αν και κακοτυπωμένες και κακομεταφρασμένες, ξεχείλιζαν από την ίδια μυθολογική αύρα που διαπερνούσε και την αυθεντική αμερικανική έκδοση του 1970. Το βάρβαρο σπαθί του Κόναν υπαινισσόταν μια ανήκουστη συγγένεια των εννοιών του «πολιτισμού» και του «εκφυλισμού», που ως αιρετική υποβολή έμελλε να επηρεάσει όχι μόνον εμένα αλλά και αναρίθμητους άλλους συνομήλικούς μου σε όλο τον «πολιτισμένο» κόσμο.

Ο μυθιστορηματικός Κόναν είχε ήδη διαγράψει μια μεγάλη πορεία ξεκινώντας από την κωμόπολη Cross Plains του Τέξας που έζησε ο δημιουργός του, μέχρι το ιστορικό κόμικ της Marvel και την πανηγυρική είσοδό του στη μαζική κουλτούρα. Μεσολάβησε ένας παγκόσμιος πόλεμος και πολλά χρόνια ανακατατάξεων των ιδεών από τα πρωτότυπα κείμενα του Robert E. Howard για το pulp περιοδικό Weird Tales της δεκαετίας του ’30 έως τις επανεκδόσεις της Arkham House και της Gnome Press των 40s και των 50s, και έως τις ιερόσυλες φιλολογικές παρεμβάσεις του L. Sprague de Camp και τα εμβληματικά εξώφυλλα του Frank Frazetta για τα paperback της Lancer Books της δεκαετίας του ’60. Και η καθολική αναγνώριση της δεκαετίας του ’70 επιτεύχθηκε σταδιακά και μάλλον απρόσμενα για τα εχθρικά, κοινωνικά πρότυπα του μεταμοντέρνου κόσμου.

Η ιδέα για το κόμικ ήταν του εκδότη και συγγραφέα της Marvel, Roy Thomas, αλλά αυτό που πραγματικά διαφοροποιούσε το έντυπο από την πληθώρα των άλλων περιοδικών της εποχής, ήταν το σχέδιο του Barry Smith. Που παρεμπιπτόντως, του ανέθεσαν το έργο επειδή ήταν τότε πρωτάρης, άγνωστος και με λιγοστές απαιτήσεις. 

Ο νεαρός Κόναν του Barry Smith ήταν πολύ διαφορετικός από τον ανίκητο αλλά κτηνώδη βάρβαρο του Frazetta. Όμορφος, ευλύγιστος, λεπτός. Στο πρώτο τεύχος, η καλλιτεχνική σκιά του Jack Kirby ήταν ακόμη ολοφάνερη στο δυναμικό ύφος αφήγησης, αλλά ο περίτεχνος και καλαίσθητος τρόπος που σκίτσαρε ο νεαρός Άγγλος ήδη παρέπεμπε στα μεγάλα, παρελθόντα πολιτισμικά κινήματα των εικαστικών τεχνών. Η προσήλωση στη λεπτομέρεια, ο νατουραλισμός και τα διακοσμητικά μοτίβα της Art Nouveau και της τεχνοτροπίας των Προραφαηλιτών, επισφράγιζαν μια ζωγραφική άποψη που θα κορυφωνόταν δέκα χρόνια αργότερα με τον ανυπέρβλητο Τελευταίο Ατλάντιο.

Η επίδραση που, μέσω μιας λανθάνουσας ψυχολογικής λειτουργίας, άσκησε ο Κόναν του Μπάρυ Σμίθ στην πρώτη διαμόρφωση της κοσμοθεωρίας μου, υπήρξε καταλυτική. Ενεργοποίησε τον κυκεώνα του προσωπικού μου ασυνείδητου, φθάνοντας στα βάθη των κληρονομημένων αρχέγονων παραστάσεων όπου ενοικούν οι αρχαίοι θεοί της φαντασίας. Με παρέσυρε στο επικό Heavy Metal της εφηβείας μου. Αισθητικοποίησε τον Ευγενή Βάρβαρο και θεμελίωσε τον Νιτσεϊκό πυρήνα της νεανικής ιδεολογίας μου. 

Και αργότερα, μαζί με τους Ιππότες των Προραφαηλιτών, εξόπλισε τον υπεροπτικό δογματισμό της ανώτερης Αισθητικής μου.

 

  

  

Φόρος Τιμής: 50 χρόνια Conan του Barry Windsor-Smith. Οκτώβριος 1970 - Οκτώβριος 2020.

Τα εξώφυλλα: Το πρώτο τεύχος του CONAN THE BARBARIAN (THE COMING OF CONAN!, Marvel Comics Group, Οκτώβριος 1970, έργο των Barry Smith και John Verpoorten). Το πρώτο τεύχος του ΚΟΝΑΝ Ο ΒΑΡΒΑΡΟΣ (Ο ΕΡΧΟΜΟΣ ΤΟΥ ΚΟΝΑΝ!, Kabanas Hellas, Φεβρουάριος - Μάϊος 1978, έργο των Gil Kane και John Romita, εξώφυλλο του τεύχους 31 της αμερικανικής έκδοσης). Και τα δυο τεύχη από τη συλλογή μου.

Το γλυπτό: Εντυπωσιακό έργο (1996) του παλαιού φίλου, Έλληνα γλύπτη Veleran, μετά από δική μου παρότρυνση και ανάθεση. Βασισμένο στον πίνακα του BWS, THE LAST ATLANTEAN (1981, pen and ink, watercolor).

1/8/20

TOYS FOR BOYS


«My heart leaps up when I behold
A rainbow in the sky:
So was it when my life began;
So is it now I am a man;
So be it when I shall grow old,
Or let me die!
 

The Child is father of the Man;
And I could wish my days to be
Bound each to each by natural piety.
»



 

 
 

Η φωτογραφία: Αγόρια, μπροστά σε βιτρίνα με παιχνίδια για αγόρια (Δεκαετία του 1950).
Το ποίημα: My Heart Leaps Up (1802, William Wordsworth).
Το Μυστικό Δωμάτιο: War Flag - Δεκέμβριος 2007.
Toys for Boys: arttoysforboys.blogspot.com
 

1/6/20

ΟΙ ΣΗΜΑΙΕΣ ΤΩΝ ΠΡΟΓΟΝΩΝ

«Δεν φοβάμαι τον κίνδυνο, την αιχμαλωσία, τις πληγές ή ακόμη και το θάνατο – αν είναι γραφτό να πεθάνω – μα φοβάμαι πως όταν τελειώσει αυτός ο πόλεμος δεν θα ξαναγυρίσουμε ποτέ στους παλιούς καλούς καιρούς. Και στους καιρούς αυτούς αισθάνομαι πως ανήκω.»

Οι παλιοί καιροί για τον αμερικανικό Νότο τέλειωσαν, όταν μετά από τέσσερα αιματηρά χρόνια πολεμικών συγκρούσεων, επικράτησε η συντριπτική υπεροπλία του Βορρά. Στις 9 Απριλίου 1865, ο στρατηγός Ρόμπερτ Λη υπέγραψε την πράξη παράδοσης των στρατευμάτων. Στις 10 Μαίου συνελήφθη ο πρόεδρος της Συνομοσπονδίας Τζέφερσον Ντέιβις. Στις 23 Ιουνίου, ο Ινδιάνος ταξίαρχος Σταντ Γουέιτι κατέθεσε τελευταίος τα όπλα.

Τα δεκατρία λευκά αστέρια των ευγενών του αγροτικού και αριστοκρατικού Νότου χάθηκαν πίσω από το γκρίζο παραπέτασμα της μισαλλοδοξίας των άπληστων εμπόρων και βιομηχάνων της Νέας Αγγλίας. Κι ο βρωμερός καπνός των υψικαμίνων μίανε ανεπανόρθωτα τον ειδυλλιακό «παλιό καλό καιρό»: τις ρόδινες ανταύγειες στα γαλήνια σύννεφα, τα σκουροπράσινα χρώματα στην οργωμένη γη, τη μυρωδιά του χώματος και των φυλλωμάτων μετά τη βροχή, το μισόφωτο του δειλινού της ξεχασμένης Αρκαδίας...

Οι νικητές Γιάνκηδες, πάνω στα ερείπια της ανέμελης Dixieland ισχυροποίησαν τα δεσμά της προτεσταντικής ηθικής που μεθοδικά θα εφάρμοζαν αργότερα και στον υπόλοιπο κόσμο. Δεσμά σφυρηλατημένα με το όνειδος της καθολικής εργασίας, την πλεονεξία του χρήματος, το ψυχρό συμφέρον της συναλλαγής και τον στυγνό υπολογισμό της δοσοληψίας.

Οι θλιβεροί Πουριτανοί απεχθάνονταν το προνόμιο του άφθονου ελεύθερου χρόνου, ένα ανεκτίμητο δικαίωμα που χαίρονταν οι αλαζόνες αριστοκράτες του Νότου. Και με τον επικερδή χρόνο της εθελοδουλείας, τελικά κατατρόπωσαν τον «ανώφελο» χρόνο, τον χρόνο για προσωπική καλλιέργεια και ψυχαγωγία, τον χρόνο για όπλα και βιβλία, τον ελεύθερο χρόνο για τη χαρά της ζωής.
Με την πτώση του αμερικανικού Νότου, έσβησε από τον χάρτη μια ακόμη Χώρα του Καλοκαιριού, και μαζί της οι ιδιόρρυθμοι φεουδάρχες της, τελευταίοι εναπομείναντες ενός ρομαντικού και ετεροχρονισμένου μεσαίωνα.
 

Με μουσική δυνατή καταφθάνω, με τις κορνέτες μου και τα τύμπανά μου,
Δεν παίζω εμβατήρια για αναγνωρισμένους νικητές μόνο, παίζω εμβατήρια για ηττημένους και σκοτωμένους.
 
Έχεις ακούσει πως είναι καλό να κερδίζεις τη μάχη;
Λέω ακόμα πως είναι καλό να πέφτεις στη μάχη, οι αγώνες χάνονται με το ίδιο πνεύμα που κερδίζονται.
 
Τυμπανίζω και χτυπώ για τους νεκρούς,
Φυσώ στα επιστόμια πιο δυνατά και πιο εύθυμα για εκείνους.
        
Ζήτω σε εκείνους που απέτυχαν!
Και σε εκείνους που τα πολεμικά πλοία τους βυθίστηκαν στη θάλασσα!
Και σε εκείνους τους ίδιους που βυθίστηκαν στη θάλασσα!
 
Και σε όλους τους στρατηγούς που έχασαν μάχες, και όλους τους νικημένους ήρωες!
Και τους αναρίθμητους άγνωστους ήρωες που ισούνται με τους σπουδαιότερους γνωστούς ήρωες!

 

Τα κανόνια σίγησαν, όμως οι κορνέτες και τα τύμπανα των ηττημένων ηχούν ακόμη στην επηρμένη φαντασία όσων εξακολουθούν να γοητεύονται από τα σπασμένα σπαθιά και τα μελαγχολικά ερείπια, από τη Δόξα και το Χρόνο.
Οι ξεροκέφαλοι του Νότου πολέμησαν με πάθος ενάντια στη ασταμάτητη λαίλαπα του σύγχρονου κόσμου. Πολέμησαν ακόμη και πεινασμένοι, ξυπόλητοι και κουρελήδες, και νικήθηκαν διατηρώντας την πίστη και την τιμή τους, όπως κι άλλοι πολλοί, αξέχαστοι αμετανόητοι πριν και μετά από αυτούς.

Τιμούμε τους αμετανόητους, τους θυμόμαστε κι αναβιώνουμε τα έντονα χρώματα και τις αντιδραστικές ιδέες και τα φορτισμένα σύμβολά τους. Γιατί οι απειθείς ξεροκέφαλοι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του Μύθου και της Παράδοσης του Πολιτισμού μας. 
Γιατί ο αδιέξοδος κι ανέφικτος ιδεαλισμός τους είναι ο δυνατός άνεμος, που πριν από κάθε μεγάλη μάχη εναντίον των ανθρωποφάγων Λαιστρυγόνων, τραντάζει τα κοντάρια και ξεδιπλώνει τις τρομερές και ένδοξες Σημαίες των Προγόνων.








Η φωτογραφία: Σημαιοφόροι των Νοτίων, Toy Soldiers από τη συλλογή μου. King & Country, Preiser Η0, Plasty, Elastolin 7 cm & 4 cm, Britains Eyes Wright, Britains Swoppets & Deetail.
Ο Νότος ζεί: Στη τέχνη, στη φαντασία! Από τον Tom Sawyer και τον Huckleberry Finn έως τους Lynyrd Skynyrd και τους Dukes of Hazzard!
Το Μυθιστόρημα αναφοράς: Gone with the Wind! (1936) της Margaret Mitchell. Το σπουδαίο βιβλίο δεν συγκρίνεται με την ομώνυμη αξιόλογη ταινία του 1939. Γιατί το βιβλίο υπερασπίζεται τα χαμένα ιδανικά του Νότου, ενώ η ταινία επικεντρώνεται στον έρωτα των προσώπων και αποφεύγει την ιδεολογία.
Οφείλω έναν ελάχιστο φόρο Τιμής στους ήρωες δανδήδες του «Όσα Παίρνει ο Άνεμος», στον αμφιλεγόμενο Ρετ Μπάτλερ και - προπαντός - στον τζέντλεμαν Άσλεϊ Γουίλκς!
Η φράση εντός εισαγωγικών του προλόγου, είναι παράγραφος από ένα γράμμα του μετώπου, του Άσλεϊ Γουίλκς.
Ο Ελεύθερος Χρόνος: Κύριο χαρακτηριστικό των ελεύθερων ανθρώπων.Στον αμερικανικό Νότο, βασιζόταν στον πλούτο των φυτειών του βάμβακος και στο ιδιόμορφο καθεστώς της δουλοκτησίας.
Οι στίχοι: Το 18ο τμήμα του οραματικού ποιήματος «Το Τραγούδι του Εαυτού μου» (Song of Myself, 1855), του Αμερικανού ποιητή Ουώλτ Ουίτμαν (1819-1892). Μετάφραση της Ζωής Ν. Νικολοπούλου. Μπορεί ο Ουίτμαν να υπήρξε υποστηρικτής των Βορείων, αλλά η σπουδαία ποίηση ανήκει πάντοτε στους αναγνώστες.
«With music strong I come, with my cornets and my drums,
I play not marches for accepted victors only, I play marches for conquer'd and slain persons.
Have you heard that it was good to gain the day?
I also say it is good to fall, battles are lost in the same spirit in which they are won.
I beat and pound for the dead,
I blow through my embouchures my loudest and gayest for them.
Vivas to those who have fail'd!
And to those whose war-vessels sank in the sea!
And to those themselves who sank in the sea!
And to all generals that lost engagements, and all overcome heroes!
And the numberless unknown heroes equal to the greatest heroes known!»
The Anti-life Equation: WAR FLAG (Νοέμβριος 2012).