Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ

« Ναι, ήμουν ένας βασιλιάς μυθικός,
Θρονιασμένος πάνω σ’ ένα βράχο ψηλό,
Σκήπτρο μου ήταν ένα κρίνο λυγερό,
Από άστρα λαμπερά ήταν η κορόνα μου »

Ένας λευκός κύκνος σέρνει με χρυσή αλυσίδα μιά βάρκα στον ποταμό Εσκώ. Όρθιος στέκεται μέσα ο Λόενγκριν, ο γιός του Πάρσιφαλ των Ιπποτών του Δισκοπότηρου. Αντίθετα με την παράδοση, η βάρκα δεν πλευρίζει στις όχθες του ποταμού, στη μυθική Βραβάντη του 10ου αιώνα αλλά συνεχίζει την πορεία της στα ρεύματα του χρόνου. Σχεδόν εννιακόσια χρόνια αργότερα ο Ιππότης του Κύκνου φτάνει στους κήπους του παλατιού Λίντερχοφ, στο τεχνητό σπήλαιο της Αφροδίτης όπου ο Τάνχωυζερ κοιμάται ακόμη αμέριμνος στην αγκαλιά της Χόλντα.
Ο Λόενγκριν κι ο Τάνχωυζερ έχουν να εκτελέσουν ιερή αποστολή. Μαζί θα στέψουν το νεαρό πρίγκιπα της Βαυαρίας με τον μαύρο κύκνο, την άρπα και το καρφωμένο στο δένδρο σπαθί.

Ο Λούντβιχ έζησε στα μέσα του 19ου αιώνα, σε λάθος εποχή. Καταραμένος από μάγισσα, γεννήθηκε αντί ιππότης των παραμυθιών, γαλαζοαίματος της παρακμής. Περήφανος, ωραίος, αυτάρεσκος και επιβλητικός - με ύψος ένα και ενενήντα - στέφτηκε δεκαοκτώ χρονών βασιλιάς της Βαυαρίας. Οι ειδήμονες αργότερα θα τον αποκαλούσαν βασιλιά των παραμυθιών, βασιλιά κύκνο και τρελό βασιλιά, στην αρχή όμως της βασιλείας του θα τον μνημόνευαν ως ιεροφάντη της βαγκνερικής μουσικής.

Ο βασιλιάς αναζήτησε και συνάντησε τον Ριχάρδο Βάγκνερ αμέσως μετά τη στέψη του κι από τότε έγινε μόνιμος χορηγός και προστάτης του. Η διαφορά ηλικίας - ο συνθέτης ήταν τότε πενηνταενός - ευνόησε μιά έντονη, πλατωνική σχέση. Η αγάπη τους είχε στο φόντο της τη γερμανική μυθολογία και στα πρόσωπά τους ο νέος Ζήγκφριντ συνάντησε ξανά τον γέρο Βόταν μέσα σε λατρευτικές εκδηλώσεις φιλίας και αφοσίωσης. Ο δεύτερος επιφανής του έρωτας ήταν η κατά οκτώ χρόνια μεγαλύτερη, εξαδέλφη του Ελισάβετ των Βίτελσμπαχ, αυτοκράτειρα της Αυστρίας. Αδυνατώντας να έχει την ίδια, αρραβωνιάστηκε από απόγνωση την εικοσάχρονη αδερφή της Σοφία, αν και τελικά απέφυγε να την παντρευτεί. Ο γάμος όπως και η κοινωνία και η πολιτική δεν κολάκευαν την εξεζητημένη αισθητική του.

Ο Λούντβιχ ήταν ονειροπαρμένος, φαντασιόπληκτος, ευαίσθητος και ρομαντικός. Η πραγματική διακυβέρνηση της χώρας δεν τον ενδιέφερε. Την ίδια εποχή που οι Πρώσοι του Μπίσμαρκ προωθούσαν την ένωση όλων των γερμανικών κρατών, ο ίδιος παρακολουθούσε παγερά αδιάφορος την εγκόσμια πολιτική. Η Βαυαρία πάντως πολέμησε στο πλευρό της Αυστρίας το καλοκαίρι του 1866 και κατατροπώθηκε μαζί της.

Ο βασιλιάς παρέμενε δεσμώτης των ονείρων του κι έψαχνε να βρεί τρόπους να τα επιβάλλει στην πραγματικότητα. Έτσι ανακάλυψε την τέχνη των πύργων. Το κάστρο Λίντερχοφ άρχισε να κατασκευάζεται το 1868, το Νόισβανστάιν το1869, το Χέρρενκήμζέε το 1878. Έκανε ο ίδιος τα σχέδια αυτών των μυθικών προμαχώνων στον κόσμο της φθοράς και χρησιμοποιούσε το κρατικό θησαυροφυλάκιο γιά να χρηματοδοτήσει την ανέγερσή τους.

Τα τελευταία έντεκα χρόνια της ζωής του κοιμόταν κατά την διάρκεια της ημέρας και ζούσε μόνον τη νύχτα. Ίππευε γιά ώρες στην καρδιά του σκοταδιού και αποσυρόταν με το φως της αυγής. Με άλογα, με έλκηθρα, με στοιχειωμένα τραίνα έτρεχε να ξεφύγει από τους κοινούς ανθρώπους και την τρέλα. Μαύρη αγνότητα και ανήθικη αγιοσύνη. Η αθωότητα και η ευτυχία δεν συμβιβάζονται με την καταραμένη τέχνη κι ο χρόνος είναι αδυσώπητος εχθρός της ομορφιάς.

« ...όποιος ψηλά στάθηκε στ’ ακρινά κορφοβούνια του κόσμου κι αγνάντεψε πέρα την καινούρια χώρα, της Νύχτας τα λημέρια – αληθινά δεν ξαναγυρίζει πίσω αυτός στου κόσμου τον σάλο, στη χώρα όπου σ’ αιώνια ταραχή φωλιάζει το Φως ... »

Ο Λούντβιχ ήταν πιά σαράντα χρονών και είχε γίνει βίαιος και μισάνθρωπος. Μισούσε την κοινοτοπία όσο και τους υπηκόους του κι έλεγε πως θα ήθελε ο λαός της Βαυαρίας να είχε ένα μόνον κεφάλι γιά να μπορούσε να το κόψει μεμιάς....

Τα κρατικά έσοδα συνέχιζαν να μετατρέπονται σε κάστρα και οι συνετοί τραπεζίτες και διαχειριστές του ανησυχούσαν γιά πιθανή χρεοκοπία. Οι γιατροί του Μονάχου με την σύμφωνη γνώμη των υπουργών της κυβέρνησης και της βασιλικής οικογένειας αποφάνθηκαν πως ο βασιλιάς ήταν φρενοβλαβής. Τον συνέλαβαν και τον απομόνωσαν στο ανάκτορο του Μπέργκ, στις όχθες της λίμνης Στάρνμπεργκ, μετατρέποντας μιά πτέρυγα του ανακτόρου σε νευρολογική κλινική.
Την δεύτερη μέρα του εγκλεισμού του, το απόγευμα μιάς βροχερής Κυριακής του Ιουνίου, ζήτησε να κάνει ένα περίπατο στον κήπο. Λίγο αργότερα αυτοκτόνησε στα ρηχά νερά της λίμνης αφού πρώτα έπνιξε τον γιατρό-δεσμοφύλακα που τον συνόδευε.

Ο τρελός βασιλιάς παραμένει στο πέρασμα των χρόνων, σκοτεινό είδωλο των ρομαντικών. Γεννήθηκε ψεύτικος ηγεμόνας του κόσμου τούτου αλλά χρίστηκε με τη στάση του αληθινός πρίγκιπας των θρύλων. Πραγματοποίησε τις αλλόκοτες επιθυμίες του κι έγινε ο τελευταίος βασιλιάς που εμείς αναγνωρίζουμε.
Γιατί ενώ εμείς επιθυμούμε μιά τελευταία έξοδο διαφυγής στην χώρα των ψευδαισθήσεων, αυτός αντίθετα οχύρωσε την είσοδο του μύθου στην άχαρη καθημερινότητα. Γιατί στο Βασίλειο των αισθητικών αξιών και γιά την Μεταφυσική του Ωραίου, αυτός θεμελίωσε τον Πύργο του Αναγεννημένου Κύκνου.

Στο κάστρο του Μοντσαλβάτ, ο Πάρσιφαλ πρωτοστατεί στην λειτουργία του Γκράαλ φορώντας τη μαύρη πανοπλία του. Στα ονόματα που επαναλαμβάνει πριν ξεσκεπάσει το Ιερό Δισκοπότηρο, αμέσως μετά τον Ριχάρδο Βάγκνερ, τελευταίον πάντα μνημονεύει τον Τρελό Βασιλιά.

Ο Βασιλιάς: Ludwig II (Ludwig Friedrich Wilhelm της δυναστείας των Βίτελσμπαχ, 1845-1886), γιός του Μαξιμιλιανού Β΄ Ιωσήφ της Βαυαρίας και ανηψιός του Όθωνα Α΄ της Ελλάδος. Η διακυβέρνηση της Βαυαρίας παραχωρήθηκε στον Όθωνα Α΄ Βίτελσμπαχ το 1180 από τον Σταυροφόρο Αυτοκράτορα Φρειδερίκο Α΄ Μπαρμπαρόσα.
Οι φωτογραφίες: Ο Λούντβιχ στα 1867, μαύροι Κύκνοι στο νερό και στον αέρα, το κάστρο Neuschwanstein σε δική μου φωτογραφική αποτύπωση.
Το Neuschwanstein (New Swan Stone): Το τελευταίο κάστρο του Γκράαλ στον υλικό κόσμο.
Οι στίχοι της εισαγωγής: Της Μαύρης Αυτοκρατόρισσας Ελισάβετ (1837-1898), στη μνήμη του εξαδέλφου της Λουδοβίκου.
Οι στίχοι της Νύχτας: Του μεγάλου ποιητή Νovalis (1772-1801) από τους Ύμνους στη Νύχτα. Μετάφραση του Γ. Ν. Πολίτη.
Η κινηματογραφική ταινία: Του Λουκίνο Βισκόντι. ΛΟΥΝΤΒΙΧ (Το λυκόφως των Θεών, 1972).
Οι βασικές Όπερες αναφοράς: Του Ρίχαρντ Βάγκνερ. ΤΑΝΧΩΥΖΕΡ, πρωτοπαρουσιάστηκε στις 19 Οκτωβρίου 1845 στη Δρέσδη. ΛΟΕΝΓΚΡΙΝ, πρωτοπαρουσιάστηκε στις 28 Αυγούστου 1850 στη Βαϊμάρη. ΠΑΡΣΙΦΑΛ, πρωτοπαρουσιάστηκε στις 26 Ιουλίου 1882 στο Μπαϋρόυτ.
Η ανανέωση μιας υπόσχεσης: Το προσωπικό μου προσκύνημα στον πύργο του βασιλιά. Το πραγματοποίησα τελικά, τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς.

ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Στάθηκα γιά λίγο μπροστά από την δίφυλλη, ξύλινη πόρτα κι έβγαλα τη μάσκα της μεταμόρφωσης και το αστικό μου πανωφόρι. Ανέπνευσα ελεύθερα κι ένοιωσα την πανοπλία μου να τρέφεται ξανά με το σκοτάδι. Έπειτα μπήκα στο Ναό απρόσκλητος μα πρόθυμος και ταπεινός. Προχώρησα προς το ξυλόγλυπτο τέμπλο, έκανα με κατάνυξη το σημείο του σταυρού κι αποτραβήχτηκα αθόρυβα σε κάποιο απόμερο στασίδι.

Οι ιππότες με τους λευκούς μανδύες με κοίταξαν με προσμονή. Δεν είχα γνωστό οικόσημο ούτε ξεχώριζαν επίσημα στη μαύρη πανοπλία μου. Γιά μιά στιγμή ίσως να πίστεψαν πως ήμουν εγώ ο αναμενόμενος, εκείνος που αιώνες τώρα έχει χαθεί.

Όμως εγώ την Λόγχη του Πεπρωμένου ποτέ μου δεν αντίκρυσα. Δεν είμαι αθώος με αγνή καρδιά ούτε έγινα ποτέ σοφός μέσω του οίκτου. Δεν είμαι αυτός, που κάποτε ανύποπτος σκότωσε τον κύκνο. Και η όμορφη Κούντρυ εύκολα με τα καταραμένα κάλλη της, στον κήπο του Κλίνγκσορ θα μ’ είχε αποπλανήσει.

Οι φασματικοί ιππότες του σταυρού χάθηκαν πίσω από την Αγία Τράπεζα κι έμεινα μόνος με τις σκέψεις μου. Άκουγα αιθέρια μουσική στο ημίφως, σαν κάποια μακρυνή ορχήστρα να πρόβαρε την βαγκνερική μελωδία της Μαγείας της Μεγάλης Παρασκευής. Συλλογιζόμουν την αγρύπνια των όπλων μου στο ανυπόστατο παρεκκλήσι και τον άγιο Πάρσιφαλ με τη μαύρη πανοπλία. Οι Φύλακες του Γκράαλ ακόμη τον περιμένουν γιά να γιατρέψει την ανίερη πληγή.

Πέρασε η ώρα... πέρασαν τα χρόνια και η έρημη χώρα παραμένη άγονη και ξερή. Δίχως Μετάληψη και συγχώρεση φόρεσα πάλι τη μάσκα και το παλτό και βγήκα στο δρόμο, αντιμέτωπος με το εξωτερικό χάος και την εσωτερική σκοτεινιά. Ο αγώνας συνεχίζεται μέσα κι έξω, κάτω και πάνω, στη γη και τον ουρανό, μέχρι το τέλος του Χρόνου. Σε κάποια νέα Σκηνική Τελετουργία, ο Ήλιος μέσα στο Δισκοπότηρο θα ξαναγεννηθεί ...

Η φωτογραφία: Από την πρόσφατη επίσκεψή μου στην εκκλησία των Τευτόνων Ιπποτών στη Βιέννη.

Οι αναφορές: Παραπομπές στην μυθολογία του Γκράαλ.
Ο υπότιτλος: Moral Rearmament.

TEMPLE OF THE KING

Η χρονιά ήταν δύσκολη. Τρίτη Λυκείου στην μικρή πόλη που μεγάλωσα. Ο κοινωνικός περίγυρος και η οικογένεια περίμεναν να επιβεβαιώσω τις υψηλές μαθητικές επιδόσεις μου κι εγώ ανυπομονούσα να αφήσω πίσω μου τα καταπιεστικά στερεότυπα της επαρχίας.

Διάβαζα σκυφτός πάνω σε ένα μικρό γραφείο στο σπίτι των γονιών μου. Προετοιμαζόμουν εντατικά γιά τις τελικές εξετάσεις, που θα μου εξασφάλιζαν την είσοδο στο Πολυτεχνείο και την πολυπόθητη ελευθερία. Σχολείο το πρωϊ, φαγητό το μεσημέρι, διάβασμα και φροντιστήριο το απόγευμα, διάβασμα ξανά το βράδι και πάλι από την αρχή. Την μονοτονία έσπαγε μόνον η σκληρή μουσική στο παλιό πικάπ και τα χάδια της καλής μου συμμαθήτριας στα απόμερα σκοτάδια, τα σαββατόβραδα.

Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία, Έκθεση. Έλυνα εξισώσεις, αποστήθιζα τύπους, μελετούσα θεωρήματα και προετοίμαζα ασκήσεις. Ανέλυα θέματα ιδεών, σύνταξη προτάσεων, προλόγους και επιλόγους. Έγραφα και διάβαζα, διάβαζα και έγραφα. Και κάπου-κάπου, σήκωνα το κεφάλι κι έριχνα κλεφτές ματιές στο πόστερ που κρεμόταν δίπλα από το γραφείο μου: μιά μεγάλη φωτογραφία των Rainbow σε συναυλεία, με το ηλεκτρικό ουράνιο τόξο πίσω τους να φωτίζει τη σκηνή.

Έκλεινα τα μάτια από την κούραση κι άφηνα τη μουσική να επενδύσει τις σκέψεις μου. Το ουράνιο τόξο σχημάτιζε μιά πολύχρωμη πύλη διαφυγής στα σύνορα της φαντασίας μου. Πλησίαζε η μέρα που θα ξέφευγα προς το μέλλον.

One day, in the year of the fox

Came a time remembered well,

When the strong young man of the rising sun
Heard the tolling of the great black bell.
One day in the year of the fox,

When the bell began to ring,

It meant the time had come for one to go
To the temple of the king.

Τα βασικά στοιχεία της πρώτης μύησης ήταν ήδη εκεί κι ας μην τα αναγνώριζα τότε:

Η χρονιά της Αλεπούς που συμβόλιζε τον καιρό της πανουργίας και της εξαπάτησης. Ο Ήλιος στην ανατολή. Ο ήχος της μαύρης καμπάνας, που με καλούσε στο ναό του Βασιλιά. Το ίδιο το ουράνιο τόξο σαν αντανάκλαση της γέφυρας των ουρανών, που κάποτε θα με έφερνε στην Άσγκαρντ.

Από την Αλεπού θα ξεκινούσε η αναζήτηση γιά την αποκατάσταση του Λύκου. Θα ξέφευγα τελικά από όλους, όχι όμως κι από τον εαυτό μου...

Χρονολογία μετάβασης: 1982-1983.
Οι εικόνες: Φωτογραφία των Rainbow στη σκηνή, από το εξώφυλλο του Live, On Stage (1977). Το κάστρο της stratocaster σε εικονογράφηση του David Willardson, από το εξώφυλλο του πρώτου τους άλμπουμ, RITCHIE BLACKMORE ’S RAINBOW (1975).
Οι στίχοι: Του Ronnie James Dio. Από το Temple of the King, θρυλικό τραγούδι στην ιστορία της σκληρής μουσικής.

ΤΑ ΜΗΛΑ ΤΩΝ ΑΘΑΝΑΤΩΝ

Στον Κήπο των Θεών πέρα από τον Ωκεανό, στα πέρατα της Δύσης, στη χώρα των Υπερβορείων, φυτρώνουν οι μαγικές μηλιές της αιώνιας ζωής. Οι χρυσοί καρποί τους είναι τα μήλα της αθανασίας και της παντοτινής νεότητας.

Τα πρώτα μήλα ήταν γαμήλιο δώρο της Γης προς την Ήρα. Οι σπόροι τους φυτεύτηκαν στον κήπο των Εσπερίδων και η Ήρα όρισε φύλακα ένα άγρυπνο φίδι με εκατό κεφάλια. Αργότερα, ο Ηρακλής σκότωσε το φίδι τοξεύοντάς το με βέλη βουτηγμένα στο δηλητηριώδες αίμα της Λερναίας Ύδρας και οι Εσπερίδες από τη λύπη τους μεταμορφώθηκαν σε δέντρα. Οι μηλιές έμειναν αφύλακτες κι όταν οι Ολύμπιοι ξεχάστηκαν, ο κήπος ξεθώριασε όπως και οι αθάνατοι στις αναμνήσεις των θνητών. Καθώς κυλούσαν οι αιώνες και στο Νότο εξαπλωνόταν η νέα θρησκεία των Χριστιανών, η Υπερβορέα απέμεινε ο τελευταίος προμαχώνας των Aρχαίων. Οι Ολύμπιοι αποσύρθηκαν στα ψηλά βουνά κι ο κήπος με τα μήλα πέρασε στην εποπτεία των Βόρειων Θεών.

Η Ίντουν της βλάστησης και της άνοιξης τον ανακάλυψε πρώτη, πριν ακόμη συναντήσει τον αγαπημένο της Μπράγκι, βάρδο των ουρανών. Μάζευε εκεί τα φρούτα στο μαγικό της καλάθι και τα μοίραζε στους άρχοντες της Άσγκαρντ. Με τα μήλα των Εσπερίδων οι Αίσιρ παρέμεναν νέοι, ωραίοι και αθάνατοι μέχρι την τελευταία μάχη του Λυκόφωτος.

Στην διεστραμμένη χριστιανική μυθολογία, η τροφή των παλαιών θεών προκάλεσε την πτώση των ανθρώπων. Το καταραμένο μήλο του Παραδείσου συνδέθηκε μέσω της Εύας με την ασχήμια, τον πόνο και τον θάνατο. Το φίδι δεν άλλαξε πολύ, όμως το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού δεν καρποφορούσε πιά αθανασία.

Γνωρίζοντας την αλήθεια, ο χριστιανός βασιλιάς των ιπποτών αποσύρθηκε ετοιμοθάνατος στον κόσμο της μετάβασης των αρχαίων. Τρείς μαυροφορεμένες βασίλισσες, που θύμιζαν τις κόρες του Έσπερου, τον μετέφεραν εκεί μ’ ένα πλοίο. Στο Άβαλον, το νησί με τις μηλιές της αιώνιας νεότητος, αναμένει από τότε το κάλεσμα της επιστροφής.

Ερπετά και θηλυκές μορφές τριγυρίζουν πάντα κοντά στα μήλα της χαράς και της ζωής. Μας εμποδίζουν και μας παρενοχλούν ή με υστερόβουλη αγάπη μας προσφέρουν και μεσολαβούν. Είναι άραγε αναγκαστικοί συμμέτοχοι της επιτυχίας, αναπόφευκτο τίμημα που πρέπει να πληρωθεί ή μέρος της κατάρας που μας ακολουθεί ;

Αναζητώ κι εγώ τον αμετάβλητο χρόνο. Όμως πέρα από τις υπερβατικές αρχές και τα ορατά σύμβολα διατηρώ τις εύλογες επιφυλάξεις μου. Ανάμεσα στο καλό και το κακό, παραμένω ανήθικος αισθητιστής και βλέπω επίχρυσα μήλα στα άγουρα στήθη και στα γλυκά χείλη, στους σάρκινους καρπούς, στο γυναικείο κορμί. Προσδοκώ βέβαια, μονάχα ψεύτικη αθανασία στον πόθο και την ηδονή.




Ο κήπος των Θεών: Στην πιό διαδεδομένη εκδοχή βρισκόταν στη μακρινή Δύση, δίπλα στους στύλους που ο Τιτάνας Άτλαντας κρατούσε στους ώμους του στηρίζοντας το θόλο του ουρανού. Ο Ηρακλής έφερε τρία χρυσά μήλα στις Μυκήνες ολοκληρώνοντας τους άθλους του. Η Αθηνά τα επέστρεψε αργότερα στον κήπο των Εσπερίδων.
Οι Εσπερίδες: Κόρες της Νύχτας. Η Αίγλη, η Ερύθεια και η Εσπερέθουσα. Κόρες του Έσπερου.
Το φίδι: Ο δράκος Λάδωνας, που γέννησαν ο Φόρκυς και η Κητώ. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, γέννημα της Έχιδνας και του Τυφώνα.
Η Ίντουν: Προσωποποίηση της αναζωογόνησης της Φύσης κατά την επιστροφή της άνοιξης.
Ο χριστιανός βασιλιάς των ιπποτών: Ο βασιλιάς Αρθούρος.
Ο πίνακας: Eve and the Serpent (1997) του Chris Achilleos.

Η ΜΑΣΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΣΦΥΡΙ

Η μάσκα είναι δερμάτινη. 

Την φοράω συνεχώς από τότε, που μόνος μου πρόδωσα τον εαυτό μου. Είναι φτιαγμένη από κοινωνικές συμβάσεις, ψεύτικη ανταπόκριση και υστερόβουλη αποδοχή. Καταπιεσμένες επιθυμίες και μόνιμες υποχρεώσεις την έχουν εφαρμόσει τέλεια πάνω στο πρόσωπό μου. Την κατασκεύασε και την διατηρεί αψεγάδιαστη στη θέση της, η ανάγκη αυτοσυντήρησης μέσα στον πραγματικό κόσμο της αντεστραμμένης ηθικής.

Το σφυρί είναι πέτρινο.

Το κρύβω πάντα δίπλα μου από τότε, που μετανοώντας βρήκα ξανά τον εαυτό μου. Σύμβολο μάχης, εργαλείο οικοδόμησης και όργανο καταστροφής. Είναι φτιαγμένο από μεγάλα ιδεώδη, ευγενικά αισθήματα και σκοτεινά ένστικτα. Η θέληση γιά δύναμη και η γνώση του κακού το τροχίζουν με σταθερό ρυθμό. Το δημιούργησε η δίψα γιά ελευθερία στον ιδεατό κόσμο των ανεφάρμοστων προτύπων. 

Ζυγιάζω τα αντίβαρα στην ισορροπία του τρόμου κάτω από το κέλυφος της ανοχής. Κάποια μέρα τη μάσκα θα πετάξω και θ’αδράξω το σφυρί ... 

Η εικόνα: Απελευθερωμένος Θωρ. Από το εξώφυλλο του τέταρτου τεύχους της εξαιρετικής σειράς LOKI (Marvel, 2004). Έργο του ζωγράφου Esad Ribic. 

Αναλυτική ψυχολογία: Η ομαδική ψυχή, το προσωπείο, η σκιά, η θηλυκή ψυχή έχουν θεμελιώδη σημασία στην διαδικασία της αυτογνωσίας. 

Το Σφυρί του Θεού: Το ιερό Μίολνιρ των κεραυνών. Θρυμματιστής των παγογιγάντων.

ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ

Στην αυγή του Δυτικού Πολιτισμού έλαμψε σαν Ήλιος ο κορυφαίος λαός της ανθρωπότητας. Έχοντας πλήρη επίγνωση της ανωτερότητάς του απέναντι στους άλλους λαούς, επινόησε και τελειοποίησε τις βασικές γραμμές της ανθρώπινης σκέψης. Στην τέχνη, στη φιλοσοφία, στην ποίηση, στη θρησκεία, στον πόλεμο, στην πολιτική, στην επιστήμη, στην ιστορία, σε όλους τους τομείς του πολιτισμού κι ακόμη στον ίδιο τον σκοπό της ανθρώπινης ύπαρξης, οι Έλληνες έθεσαν τα μέτρα και τα πρότυπα.

Οι Έλληνες νίκησαν τους Τιτάνες και τους Γίγαντες, ανακάλυψαν τον ιδανικό τρόπο ζωής και αποκάλυψαν τον άνθρωπο στην τέλεια μορφή του. Η εκπολιτιστική παγκοσμιότητα της σκέψης τους παραμένει η υπέρτατη πνευματική διαθήκη της ανθρωπότητας παρόλο που σήμερα τους θυμούνται ολοένα και λιγότεροι.

Ακολουθούν δώδεκα προσωπικότητες, που εκπροσωπούν στην δική μου αντίληψη συμπυκνωμένο τον αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό. Δεν απέφυγα βέβαια τις ιδιαίτερες προτιμήσεις μου, γνωρίζοντας πως ο αριθμός 12 είναι συμβολικός.

Ο Ηρακλής. Γιά τον παγκόσμιο μύθο. Ο πρώτος ηλιακός ήρωας - εκπολιτιστής. Ο Αχιλλέας. Γιά το σπαθί και τη δόξα στο σκοτάδι του πεπρωμένου. Η πρώτη ενσάρκωση του Έλληνα θεού πάνω στη γη. Ο Οδυσσέας. Γιά την ποιότητα της ωριμότητας. Τριπλή εκδήλωση του πολεμιστή: της αναζήτησης, της μεταμόρφωσης και της εκδίκησης. Ο Όμηρος. Γιά την δημιουργία των θεών. Ο σπουδαιότερος των ποιητών και εμπνευστής όλων των γενεών. Ο Θουκυδίδης. Γιά την Ιστορία. Περιέγραψε με μοναδικό τρόπο πολύπλοκα γεγονότα, επιτυγχάνοντας βαθιά σύλληψη και αντικειμενική θεώρηση των πραγμάτων. Ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης. Γιά την Γνωσιολογία και την Οντολογία. Θεμελίωσαν τον συνεχή διάλογο της φιλοσοφίας γιά την εύρεση της Αλήθειας. Ο Λεωνίδας. Γιά την αιώνια ζωή και το θάνατο στη μάχη. Ο Βασιλιάς του Ηλιακού Λόχου. Γιά όσους φυλάνε Θερμοπύλες. Ο Περικλής. Γιά τον Χρυσό Αιώνα. Η κυρίαρχη προσωπικότητα της πιό πολιτισμένης κοινωνίας, που υπήρξε μέχρι σήμερα. Ο Πολύκλειτος. Γιά τον Δορυφόρο. Σμίλεψε τον απόλυτο κανόνα της αντρικής μορφής απευθείας από τον κόσμο των Ιδεών στην τέχνη των ανθρώπων. Ο Αλκιβιάδης. Γιά την φυσική εξιδανίκευση της μορφής. Μεγαλοφυής και ακατάβλητος και ταυτόχρονα εκκεντρικός και απρόβλεπτος. Ο ωραιότερος άντρας της εποχής του και δεύτερη ενσάρκωση του Έλληνα θεού. Ο Αλέξανδρος. Γιά την ατελεύτητη νίκη και την κατάργηση όλων των ορίων. Γιά την υπέρβαση στα πέρατα του κόσμου. Η τρίτη και τελευταία ενσάρκωση του Έλληνα θεού πάνω στη γη.

Στρέφω το βλέμμα προς τον Παρθενώνα. Όσο κι αν ντρέπομαι γιά την περιρρέουσα εξαθλίωση, παραμένω υποκριτής ανάμεσα στους υπανθρώπους. Άοπλος ενάντια στον σύγχρονο κόσμο, προσεύχομαι στην οπλισμένη Θεά :

«Σοφία, εσένα που γέννησε ο Δίας, αφού πρώτα συγκεντρώθηκε στον εαυτό του και ανέπνευσε βαθιά. Εσύ πού κατοικείς εν τω πατρί σου, ενωμένη ολοκληρωτικά με την ουσία του. Εσύ που είσαι η σύντροφος και η συνείδησή του. Ενέργεια του Διός, σπίθα που ανάβεις και συντηρείς τη φωτιά στους ήρωες και τους μεγαλοφυείς, κάνε μας τέλειους ιδεαλιστές.»

Πριν όμως τον Ιδεαλισμό, Θεά, εσύ που μόνη γεννήθηκες απευθείας από άντρα, προστάτεψέ μας από την μαλθακή εκθήλυνση και την φλύαρη ανοησία...





Η εικόνα: Μάχη οπλιτών σε φάλαγγα. Τμήμα από πρωτοκορινθιακή όλπη (650-640 π.Χ.). Αποδίδεται στον Ζωγράφο Chigi.
PRIERE SUR L’ ACROPOLE: Απόσπασμα από την Προσευχή πάνω στην Ακρόπολη. Δέηση του Ernest Renan στη θεά Αθηνά (1876).
Αφορμή γιά το κείμενο: Η ψηφοφορία των ακαλλιέργητων και ανυποψίαστων, σύγχρονων Ελλήνων γιά την ανάδειξη των σημαντικότερων προγόνων τους σε γνωστό ραδιοφωνικό και τηλεοπτικό σταθμό.

Ο ΡΟΥΝΟΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν ένας απόλυτος πόλεμος ιδεολογιών. Στα πεδία των μαχών αναμετρήθηκαν δύο αντίθετες κοσμοθεωρίες σε μιά θρησκευτική σύγκρουση δίχως έλεος, που έκρινε την εξέλιξη της ανθρωπότητας.

Πραγματική αιτία του ήταν η δημιουργία μιάς μεταφυσικής ασυνέχειας στη νομοτέλεια αιώνων χριστιανογενή ισοπεδωτισμού. Ένα σχίσμα στον σύγχρονο κόσμο ανέτρεψε την συνέπεια του ιστορικού χρόνου επιτρέποντας την επανεμφάνιση του ξεχασμένου πνεύματος της αρχαίας Ευρώπης.

Ο Ελληνορωμαϊκός κόσμος θεμελίωσε τον Δυτικό Πολιτισμό κι ωστόσο διαβρώθηκε και μεταλλάχτηκε πριν προλάβει να εξελιχτεί. Ο υποχθόνιος Χριστιανισμός διέφθειρε και υπονόμευσε την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αντιστρέφοντας τις αξίες της κι έπειτα επανέλαβε την ίδια διαδικασία με τους ξανθούς βαρβάρους, που ακόμη προσπαθούσαν να εκπολιτιστούν, θαυμάζοντας και μελετώντας τα ερείπια της αρχαιότητας. Σταδιακά, η αντιστροφή των ηθικών αξιών οδήγησε το πολιτικό σύστημα στην εξουσία της οικονομίας και παγίωσε τις εμποροκρατούμενες κοινωνίες του ωφελιμισμού, της ισότητας και της ομοιομορφίας.

Όμως ο αρχαίος κόσμος διατηρήθηκε σαν λανθάνουσα προδιάθεση μέσα στην ψυχή των λαών, στην Τέχνη και τη Φιλοσοφία. Και στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, ακριβώς τότε που η σήψη της ολοκληρωτικής παρακμής προσέβαλε ακόμη και την ίδια την καρδιά της Τέχνης, εμφανίστηκε στην τελευταία άγρια αναλαμπή του. Κάποιοι αμετανόητοι ρομαντικοί θυμήθηκαν ξανά τον Μάρκο Αυρήλιο και τον Ιουλιανό και πίστεψαν πως το αριστοκρατικό πνεύμα των διανοουμένων και των πολεμιστών μπορούσε να ξαναπάρει την ηγεσία από τα πλούτη των εμπόρων και των χρηματιστών.

Η έξαρση του Ιδεαλισμού οδήγησε σε απελπισμένο αγώνα γιά την αναγέννηση της Ευρώπης. Η επίκληση στην προχριστιανική ηθική ήταν αναπόφευκτη και η δέηση στο αίμα των προγόνων και τη λατρεία της ομορφιάς άνοιξε ένα χάσμα στον σύγχρονο κόσμο. Κι από εκεί ξεπρόβαλλαν οι σιδερόφρακτοι ιππότες των δυνάμεων της ετερότητας, του ήλιου και της φωτιάς και παρατάχτηκαν γιά άλλη μιά φορά ενάντια στην εντροπία, το κενό και τη φθορά.

Μπορεί να είχαν μοντέρνα πυροβόλα, τεθωρακισμένα άρματα μάχης και ατσάλινα κράνη, όμως τα λάβαρα ήταν παλαιά όπως και τα ιδανικά: τιμή και πίστη, τάξη και μορφή, δικαιοσύνη και αρετή. Κι ακόμη φυσιολατρικός πολυθεϊσμός και ορθολογικός αγνωστικισμός και διαφοροποίηση και ιεραρχία ενάντια στον στείρο μονοθεϊσμό, την ομοιογένεια, την απώλεια ενέργειας και την ισότητα.

Παρ’ όλα αυτά, η θρησκεία του χρήματος κατανίκησε τους θεούς της αριστοκρατίας και οι νικητές έδωσαν την δική τους μορφή στο πρόσωπο της μοίρας. Η ασυνέχεια τελικά ξεπεράστηκε και η ιστορία συνέχισε με συνέπεια, τον εύκολο δρόμο της παρακμής.

Ίσως είναι ειρωνία της τύχης πως σήμερα την μεγάλη ήττα θυμίζει ένα αρχαίο σύμβολο ελπίδας και επιτυχίας.
Ξεχωρίζει από τους οκτώ στο Ετ του Χάιμνταλ: ο Σίγκελ ρούνος της Νίκης και της Φωτιάς, του Μπάλντερ, του Ήλιου, ο ρούνος της Αστραπής, που σκίζει το σκοτάδι και φωτίζει τη μαύρη νύχτα της ψυχής.




Η αφίσα: Της ταξιαρχίας των Βαλλόνων εθελοντών Waffen - SS. Οι τελευταίοι Ιππότες της Ευρώπης.